نمادهای عزاداری در ماه محرم

پرچم

پرچم و علمی که در جلوی دسته های عزاداری و برای مشخص کردن دسته ها از هم استفاده می شود ، یادگاری از علم ( پرچم ) حضرت عباس است . از آداب علمداری ، بیرون نبردن علم در شب شام غریبان است .شبی که دیگر ، عباس علمداری نمانده .

دسته و سینه زنی

عزاداری دسته جمعی و علنی و نمادین ، سنت ایرانیان باستان در سوگ سیاوش بود که پس از اسلام برای شهید بزرگ اسلام اجرا شد .

( سرزمین دیلم و طبرستان یعنی مازندران امروزی که زادگاه امیران آل بویه است ، خیلی دیر به دست مسلمانان فتح شد و سنت هایشان ریشه در فرهنگ قدیمی شان داشت . ) سینه زدن هم رسمی ایرانی است که از ایران باستان به جا مانده . همچنین رنگ سیاه پوشیدن در عزاداری ( برای اعلام و نمایش عزادار بودن ) خاص ایرانیان بود و هنوز هم در میان عرب رسم نیست . برای همین ، متعصبان اهل سنت به این امور " شعار الجاهلی " می گفتند .

نخل

نخل های عزاداری ، شبیه به تابوت های قدیمی است . نخل گردانی خاص مناطق کویر مرکزی ایران است .

روضه

رواج کتاب " روضه الشهدا " آن قدر زیاد شد که به مرور زمان ، مداحانی که از روی این کتاب می خواندند ، " روضه خوان " ( کسی که کتاب روضه الشهدا را می خواند ) و این مجالس ، مجلس " روضه " لقب گرفتند . پس از سلطه ی مغول ، ( جز در مورد سربه داران ) مراسم عزاداری از حالت اعتراض سیاسی خارج شده و به مراسم خاص مذهبی محدود ، منحصر شد . نوشته اند سلطان محمد خدابنده الجایتو که در دوران سلطنت اش شیعه شد ، به میان دسته های عزاداری می آمد و سینه و زنجیر می زد .

زنجیر

زنجیر زدن در مراسم عزاداری ، از عادت های مغولان بود . زنجیر زنی در هند و پاکستان رواج بسیار دارد .

تکیه

لغت تکیه از دوره ی قاجار این معنا را پیدا کرد. شاه و شاهزاده ها برای شرکت در مراسم عزا نیازمند جایی بودند که به آن تکیه بزنند !

تعزیه

قدیمی ترین اطلاع موجود از تعزیه مربوط به عهد صفوی است . رواج بیشتر تعزیه اما مربوط به عهد قاجار و پس از حکم معروف میرزای قمی در خصوص بلامانع بودن اجرای تعزیه از لحاظ شرعی است . با این حال به نظر نمی رسد که هنری با این درجه از شکوفایی ،  سابقه ی کهن نداشته باشد . محققان حدس می زنند آیین تعزیه از مراسم سیاوش خوانی آمده باشد .

/ 0 نظر / 16 بازدید